Τα πρόωρα βρέφη (γεννημένα πριν τις 37 εβδομάδες κύησης) και ακολουθούν διαφορετικό αναπτυξιακό ρυθμό ανάπτυξης από τα τελειόμηνα βρέφη. Η αξιολόγηση τους γίνεται με βάση τη διορθωμένη ηλικία.
Ποια ονομάζουμε διορθωμένη ηλικία;
Είναι η ηλικία που χρησιμοποιούμε για την αναπτυξιακή αξιολόγηση μέχρι περίπου τα 2 έτη ζωής.
Η διορθωμένη ηλικία υπολογίζεται ως εξής:
Χρονολογική ηλικία − εβδομάδες προωρότητας
- Παράδειγμα:
Βρέφος γεννημένο στις 32 εβδομάδες (8 εβδομάδες πρόωρο)
Στους 6 μήνες ζωής → διορθωμένη ηλικία = 4 μηνών
Με τη διορθωμένη ηλικία αξιολογούμε τα παιδιά μέχρι τα 2 έτη. Μετά τα 2 χρόνια, τα περισσότερα παιδιά έχουν κατακτήσει τα φυσιολογικά στάδια ανάπτυξης.
Συχνές φυσιολογικές διαφοροποιήσεις που έχουν τα πρόωρα βρέφη σε σχέση με τα τελειόμηνα
- Ελαφρώς καθυστερημένο γύρισμα / κάθισμα
- Περισσότερη μυϊκή χαλαρότητα (υποτονία)
- Ήπια καθυστέρηση λόγου
- Μεγαλύτερη ευαισθησία σε ερεθίσματα (ήχος, φως)
- Δυσκολίες σίτισης τους πρώτους μήνες
Κόκκινες σημαίες (Red flags) σε πρόωρα (με βάση τη διορθωμένη ηλικία) σύμφωνα με τα πρότυπα ανάπτυξης κινητικά, τα γλωσσικά και τα κοινωνικά:
🚩 Κινητικά
- Έντονη ασυμμετρία κινήσεων
- Πολύ αυξημένος ή πολύ χαμηλός μυϊκός τόνος
- Δεν κάθεται μέχρι 10 μηνών διορθωμένης ηλικίας
- Δεν περπατά μέχρι 20 μηνών διορθωμένης ηλικίας
🚩 Γλωσσικά / Κοινωνικά
- Δεν χαμογελά κοινωνικά μέχρι 3 μηνών διορθωμένης
- Δεν ανταποκρίνεται στο όνομα μέχρι 9–10 μηνών διορθωμένης
- Δεν χρησιμοποιεί χειρονομίες μέχρι 12–13 μηνών διορθωμένης
- Δεν λέει λέξεις μέχρι 18 μηνών διορθωμένης
🚩 Πάντα ανησυχητικό!!!
- Απώλεια δεξιοτήτων
- Επίμονη φτωχή βλεμματική επαφή
- Πολύ περιορισμένη αλληλεπίδραση
Βασικά στάδια ανάπτυξης για πρόωρα βρέφη (μέχρι 12 μηνών διορθωμένης ηλικίας)
Στους 3 μήνες (διορθωμένης)
- Χαμογελά
- Σηκώνει κεφάλι μπρούμυτα
- Κοιτά πρόσωπα
Στους 6 μήνες (διορθωμένης)
- Γυρίζει
- Πιάνει αντικείμενα
- Βγάζει συλλαβές
Στους 9 μήνες (διορθωμένης)
- Κάθεται μόνο του
- Μπουσουλά ή μετακινείται
- Ανταποκρίνεται στο όνομα
Στους 12 μήνες (διορθωμένης)
- Στέκεται με στήριξη
- Χρησιμοποιεί χειρονομίες
- Λέει 1 λέξη με νόημα
🧠 Πώς βοηθάμε την ανάπτυξη πρόωρου βρέφους
- 🤱 Δέρμα με δέρμα (kangaroo care)
- 💤 Σεβασμός στον ύπνο
- 🧸 Ήπια αισθητηριακά ερεθίσματα
- 🗣️ Συχνή λεκτική αλληλεπίδραση
- 🤲 Ενίσχυση συμμετρικών κινήσεων (παιχνίδι στο πάτωμα)
- Τακτική παρακολούθηση από παιδίατρο / αναπτυξιακό ιατρείο/ πρώιμη φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση και παρέμβαση
🟢 Πολύ σημαντικό!!!
Τα περισσότερα πρόωρα βρέφη αναπτύσσονται φυσιολογικά με την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και πρώιμη φυσικοθεραπευτική παρέμβαση:
- Καλύπτουν την αναπτυξιακή διαφορά μέχρι τα 2–3 έτη
- Έχουν φυσιολογική νοητική εξέλιξη
- Αναπτύσσονται πλήρως με έγκαιρη παρέμβαση όταν χρειάζεται
Κάποιες δυσκολίες που μπορεί να εμφανιστούν ίσως να σχετίζονται με καταστάσεις όπως η εγκεφαλική παράλυση ή ο αυτισμός (Cerebral palsy ή η Autism spectrum disorder).
